KOTA KINABALU: Pelaksanaan subsidi diesel secara bersasar di Sabah perlu disokong sebagai langkah memperkukuh kedudukan fiskal negara dan membanteras ketirisan subsidi, namun pelaksanaannya mestilah mengambil kira realiti sosioekonomi, cabaran geografi serta keadaan infrastruktur negeri yang unik agar tidak menambah beban rakyat.
Pandangan itu disuarakan oleh Dr. Bonaventure Boniface, Ketua Bahagian Parti Bersatu Sabah (PBS) N14 Tamparuli yang juga Penolong Penerangan PBS Pusat, yang menyifatkan dasar subsidi bersasar sebagai pendekatan tepat bagi memastikan hanya golongan yang benar-benar layak menerima manfaat, di samping membendung aktiviti penyeludupan dan penyalahgunaan diesel bersubsidi yang telah lama membebankan kewangan negara.
Menurut beliau, subsidi yang disasarkan kepada golongan seperti nelayan, pekebun kecil, pengusaha pengangkutan awam dan perusahaan kecil serta sederhana (PKS) akan memastikan bantuan kerajaan lebih berkesan, selain membolehkan penjimatan perbelanjaan awam disalurkan kepada sektor penting seperti pendidikan, kesihatan dan pembangunan infrastruktur.
“Secara prinsipnya, subsidi diesel secara bersasar adalah satu langkah dasar yang tepat. Ia mampu mengurangkan ketirisan, memastikan bantuan sampai kepada golongan yang benar-benar memerlukan serta mengukuhkan kedudukan fiskal negara. Namun, pelaksanaannya perlu mengambil kira realiti dan keperluan setiap negeri, khususnya Sabah,” katanya.
Dr. Bonaventure berkata, Sabah tidak boleh disamakan dengan Semenanjung kerana negeri ini mempunyai struktur ekonomi, geografi dan infrastruktur yang berbeza.
Menurut beliau, Sabah masih berdepan kos sara hidup yang tinggi walaupun pendapatan purata isi rumah antara yang terendah di negara ini. Sebarang peningkatan kos diesel berpotensi memberi kesan langsung kepada tambang pengangkutan, harga barang keperluan, kos pengeluaran hasil pertanian dan perikanan serta operasi perusahaan kecil yang bergantung kepada diesel sebagai sumber tenaga utama.
Beliau berkata, faktor geografi Sabah yang luas, taburan penduduk yang berselerak serta jaringan jalan raya yang masih belum menyeluruh turut menyebabkan kos logistik di negeri ini jauh lebih tinggi berbanding kebanyakan negeri lain.
“Di Sabah, diesel bukan sekadar digunakan oleh pemilik kenderaan. Ia menjadi nadi kepada operasi bot nelayan, jentera pertanian, lori pengangkutan serta pelbagai aktiviti ekonomi yang menghubungkan kawasan pedalaman dengan bandar. Sebarang perubahan harga diesel akan memberi kesan rantaian kepada keseluruhan kos sara hidup rakyat,” katanya.
Dr. Bonaventure turut menegaskan bahawa keadaan infrastruktur jalan raya di Sabah perlu diberikan pertimbangan khusus dalam pelaksanaan subsidi diesel bersasar.
Katanya, masih banyak kawasan luar bandar dan pedalaman yang bergantung kepada jalan raya yang belum berada pada tahap memuaskan, menyebabkan penggunaan kenderaan pacuan empat roda (4WD) berkuasa diesel menjadi satu keperluan harian, bukannya pilihan.
“Bagi ramai penduduk Sabah, khususnya di kawasan luar bandar dan pedalaman, penggunaan kenderaan pacuan empat roda adalah sebahagian daripada kelangsungan hidup. Ia digunakan setiap hari untuk ke tempat kerja, menghantar anak ke sekolah, mendapatkan rawatan kesihatan, mengangkut hasil pertanian, membawa bekalan ke kampung serta menjalankan aktiviti ekonomi harian.
“Selagi infrastruktur jalan raya di Sabah belum dipertingkatkan secara menyeluruh, rakyat tidak mempunyai banyak pilihan selain bergantung kepada kenderaan diesel. Oleh itu, dasar subsidi perlu mengambil kira realiti ini agar tidak membebankan mereka yang menggunakan diesel kerana keperluan, bukannya kemewahan,” katanya.
Beliau turut mengingatkan bahawa kejayaan subsidi bersasar bergantung kepada kesiapsiagaan sistem pelaksanaannya. Infrastruktur digital yang belum menyeluruh di kawasan pedalaman berisiko menyebabkan sebahagian penerima yang layak tercicir sekiranya mekanisme bantuan hanya bergantung kepada sistem dalam talian.
Selain itu, kelewatan birokrasi dan proses permohonan yang rumit perlu dielakkan supaya bantuan dapat disalurkan dengan cepat kepada kumpulan sasar.
Sehubungan itu, beliau mencadangkan kerajaan memperkenalkan mekanisme subsidi yang mudah, telus dan inklusif, termasuk menyediakan pilihan bukan digital bagi kawasan yang mempunyai capaian internet terhad.
Beliau juga berpandangan bahawa Sabah dan Sarawak wajar diberikan pertimbangan khas sama ada melalui kadar subsidi yang lebih sesuai atau had kuantiti diesel bersubsidi yang mengambil kira keperluan sebenar sektor pertanian, perikanan, pengangkutan dan masyarakat luar bandar.
Selain itu, bantuan tunai sementara sebagai langkah peralihan perlu disediakan bagi mengurangkan impak kepada golongan yang terkesan sepanjang tempoh pelaksanaan dasar tersebut.
“Kerajaan negeri serta wakil rakyat tempatan perlu dilibatkan secara langsung dalam merangka mekanisme pelaksanaan dasar ini. Sabah memerlukan penyelesaian yang direka berdasarkan realiti tempatan, bukannya pendekatan seragam yang digunakan di seluruh negara,” katanya.
Mengulas lanjut, Dr. Bonaventure berkata subsidi diesel secara bersasar merupakan dasar yang perlu diteruskan, namun kejayaannya hanya akan dapat dicapai sekiranya pelaksanaannya mengimbangi keperluan mengukuhkan kedudukan fiskal negara tanpa mengorbankan kesejahteraan rakyat Sabah.
“Matlamat menjimatkan perbelanjaan negara tidak seharusnya dicapai dengan membebankan rakyat yang telah lama berdepan kos sara hidup tinggi serta kekangan infrastruktur. Dasar yang baik bukan sahaja tepat dari segi matlamat, tetapi juga adil dari segi pelaksanaannya,” katanya.
